خواجه امام ظهير الدين نيشابورى / ابو حامد محمد بن ابراهيم ت 599

7

سلجوقنامه ( وذيل سلجوقنامه محمد بن ابراهيم ) ( فارسى )

مسلم شد » و بعد از سوق تاريخ الب ارسلان بازگويد « و مدت ملكش دوازده سال بعد از وفات عمش طغرلبك دو سال بخراسان بعد از وفات پدرش چغربيك الى آخر صفحه از كتاب حاضر » سليمان جد سلاطين سلاجقهء روم و كيخسرو مىباشد راوندى ويرا پسر طغرلبك نقل كرده كه استفاده كند چون راحة الصدور را بنام وى تاليف كرده و با اينهمه خود مجبور شده كه ماخذ سرقت را نشان دهد چنان كه گويد ( و همين تاريخ بعهد خداوند عالم طغرل بن ارسلان بن طغرل رحمه اللّه ظهير الدين نيشابورى كه استاد ارسلان و مسعود و خويش دعاگوى نبشته بود ) رجوع شود براحة الصدور راوندى چاپ ليدن صفحهء 54 بهرحال نگارنده مقالهء مبسوطى در شمارهاى 1 - 2 و 3 از مجله مهر سال دوم 1313 صفحهء ( 26 ) ( 157 ) 241 درج كردم و در آنجا قسمتى از راحة الصدور را با سلجوقنامهء ظهيرى مقابله كردم همينطور شرحى مبسوط درخصوص زبدة التواريخ كاشانى و روابط آنكتاب با جامع التواريخ ذكر كردم به آنجا رجوع شود متاسفانه راجع شرح‌حال ظهيرى در كتب سير و اخبار ذكرى نشده راوندى گويد كه وى معلم سلطان طغرل و مسعود بوده و يقينا وفاتش در حوالى سنهء پانصد و هشتاد و دو بوده سلجوقنامهء ظهيرى بواسطهء اهميت موضوع و فقدان تاليفى ديگر در اين خصوص از زمان تاليف شهرت عظيم يافته و قبول عمومى بهمرسانيده چه بتصريح راوندى وى معلم دو نفر از سلاطين سلجوقى بوده و غالب وقايع زمان را به چشم مشاهده كرده يا از ثقات شنيده از اينجهت عموم مورخين ايران بلافاصله بعد از تاليف اين كتاب تا زمان غفارى باسم و رسم از سلجوقنامه نقل كرده‌اند و در واقع راجع بتاريخ آل سلجوق هيچ كتابى در اينخصوص در يد مورخين ايران نبوده مثلا قسمت تاريخ سلاجقهء جامع التواريخ خواجه رشيد و تاريخ گزيده و زبدة التواريخ حافظ ابرو از اين كتاب تلخيص شده حافظ ابرو گويد « امام ظهير الدين نيشابورى كه تاريخ سلجوقيان نبشته است در زمان اين طغرل نبشته بود و چون بنام او رسيد دعائى و مداحى كرده و كتابرا بر آن ختم كرد « 1 » » و آنچه در فهارس كتابخانه‌هاى اروپا تفحص كردم اين كتاب بدست نيامد عالم خاورشناس معروف روس بارتولد در مقدمهء تاليف مهم خود ( تركستان تا استيلاى مغول ) گويد كه كتاب

--> ( 1 ) - رجوع شود بكتاب زبدة التواريخ حافظ ابرو جلد سوم نسخهء كتابخانهء ملى تهران